Drone στην Κύπρο: κανόνες, γεωγραφικές ζώνες, πτήσεις στη Σωτήρα

Οι βασικοί κανόνες της ανοικτής κατηγορίας

Από την 1η Ιανουαρίου 2021 όλα τα drones στην Κύπρο, από τις μικρές συσκευές αναψυχής ως τα μεγάλα αεροσκάφη, υπάγονται στη νομοθεσία της ΕΕ που έχει εκπονήσει ο Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Ασφάλεια της Αεροπορίας (EASA). Όπως σε όλη την ΕΕ, το Τμήμα Πολιτικής Αεροπορίας διακρίνει τρεις κατηγορίες: ανοικτή, ειδική και πιστοποιημένη. Οι επισκέπτες πετούν σχεδόν πάντα στην ανοικτή κατηγορία.

Εκεί, σύμφωνα με τις απαντήσεις του Τμήματος, ισχύουν τα εξής: έως 120 μέτρα από το έδαφος, το drone παραμένει εντός οπτικής επαφής ή βοηθά παρατηρητής, δεν μεταφέρει επικίνδυνα εμπορεύματα και δεν ρίχνει τίποτα. Πάνω από ανθρώπους επιτρέπεται να πετά μόνο drone με σήμανση κλάσης ή drone βάρους κάτω των 250 γραμμαρίων. Η υποκατηγορία εξαρτάται από τη σήμανση κλάσης ή το βάρος. Τα drones κλάσης C0 ή ιδιοκατασκευές κάτω των 250 γραμμαρίων πετούν στην A1, δηλαδή σχεδόν παντού εκτός από πάνω από συναθροίσεις ανθρώπων. Με κλάση C2 η πτήση γίνεται στην A2, και σε κατοικημένες περιοχές, αλλά με απόσταση από μη εμπλεκόμενα πρόσωπα τουλάχιστον ίση με το ύψος πτήσης και ποτέ κάτω από 5 μέτρα. Οι κλάσεις C3 και C4 και οι ιδιοκατασκευές έως 25 κιλά πετούν στην A3, τουλάχιστον 150 μέτρα από οικιστικές, εμπορικές και βιομηχανικές περιοχές και μόνο όπου δεν υπάρχουν μη εμπλεκόμενα πρόσωπα.

Παντού ισχύει επιπλέον ό,τι ορίζει ο χάρτης γεωγραφικών ζωνών. Πώς λειτουργεί και ποιες ζώνες βρίσκονται γύρω από τη Σωτήρα εξηγούν οι δύο επόμενες ενότητες.

Εγγραφή και πιστοποιητικό χειριστή

Εγγράφεται ο φορέας εκμετάλλευσης και όχι το drone, και η εγγραφή γίνεται στην αρχή πολιτικής αεροπορίας του κράτους της EASA όπου κατοικεί (EASA). Κράτη της EASA είναι όλες οι χώρες της ΕΕ, καθώς και η Ελβετία, το Λιχτενστάιν, η Νορβηγία και η Ισλανδία (Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας της Ελβετίας). Ο αριθμός ισχύει σε όλα αυτά τα κράτη, και διπλή εγγραφή δεν επιτρέπεται. Όποιος είναι εγγεγραμμένος στην Ελλάδα ή σε άλλο κράτος της EASA δεν χρειάζεται νέα εγγραφή για την Κύπρο. Σύμφωνα με το κυπριακό Τμήμα, η εγγραφή είναι υποχρεωτική για drones άνω των 250 γραμμαρίων και για ελαφρύτερα με κάμερα ή άλλο αισθητήρα που μπορεί να καταγράψει προσωπικά δεδομένα. Ο αριθμός τοποθετείται με ανεξίτηλο τρόπο σε κάθε drone και, όπου είναι δυνατόν, καταχωρίζεται στο σύστημα απομακρυσμένης ταυτοποίησης.

Όποιος κατοικεί εκτός των κρατών της EASA εγγράφεται στην πρώτη χώρα της ΕΕ όπου σκοπεύει να πετάξει· αν αυτή είναι η Κύπρος, η εγγραφή γίνεται μέσω του drones.gov.cy: η εγγραφή κοστίζει 15 ευρώ, ισχύει τρία χρόνια και γίνεται μόνο από τα 18, ενώ για νεότερους εγγράφεται υπεύθυνο πρόσωπο. Εκπαίδευση ή άδεια από χώρα εκτός ΕΕ δεν αναγνωρίζεται στην ΕΕ.

Για τις υποκατηγορίες A1 και A3 ο χειριστής χρειάζεται πιστοποιητικό από διαδικτυακή εκπαίδευση με εξέταση. Στην Κύπρο εκπαίδευση και εξέταση κοστίζουν μαζί 15 ευρώ· η εξέταση έχει 40 ερωτήσεις, η βάση είναι 75 τοις εκατό, επιτρέπονται τρεις προσπάθειες και το πιστοποιητικό ισχύει πέντε χρόνια. Όποιος πετά drone κλάσης C0 κάτω των 250 γραμμαρίων δεν χρειάζεται την εξέταση, το Τμήμα όμως τη συστήνει. Για την A2 απαιτούνται επιπλέον αυτοδηλούμενη πρακτική εκπαίδευση και πρόσθετη εξέταση 30 ερωτήσεων, μετά την οποία το Τμήμα εκδίδει το πιστοποιητικό A2. Οι χειριστές πρέπει να είναι τουλάχιστον 16 ετών, οι νεότεροι πετούν υπό επίβλεψη. Εκπαίδευση από άλλο κράτος της EASA αναγνωρίζεται στην Κύπρο.

Ο επίσημος χάρτης γεωγραφικών ζωνών

Με το Διάταγμα Κ.Δ.Π. 190/2024, όπως τροποποιήθηκε με το Κ.Δ.Π. 123/2025, η Κύπρος καθόρισε τις γεωγραφικές της ζώνες σύμφωνα με το άρθρο 15 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/947. Στον χάρτη του Τμήματος οι απαγορευμένες ζώνες είναι κόκκινες και όσες απαιτούν έγκριση κίτρινες. Σε κίτρινη ζώνη η πτήση επιτρέπεται μόνο αφού ο διαχειριστής της ζώνης εγκρίνει σχετική αίτηση· τα έντυπα για τα αεροδρόμια και για την Εθνική Φρουρά βρίσκονται στο drones.gov.cy.

Το Τμήμα διαθέτει τις ζώνες και ως αρχείο. Σύμφωνα με το Τμήμα, όποιος πετά drone κλάσης C1, C2, C3, C5 ή C6 πρέπει να το φορτώσει στο σύστημα γεωεπίγνωσης του drone. Προειδοποιεί μάλιστα ρητά ότι ο χάρτης της Κύπρου που είναι προεγκατεστημένος στα περισσότερα drones της DJI δεν είναι ο σωστός.

Στην έκδοση της 6ης Μαΐου 2025 το αρχείο περιλαμβάνει, σύμφωνα με τη δική μας ανάλυση, 141 ζώνες. Σε 29 οι πτήσεις απαγορεύονται, ανάμεσά τους οι εσωτερικές ζώνες των αεροδρομίων Λάρνακας και Πάφου και αστυνομικά κτίρια, ενώ σε 112 χρειάζεται έγκριση. Ως λόγους το αρχείο αναφέρει ευαίσθητες εγκαταστάσεις, ιδιωτικότητα και εναέρια κυκλοφορία· ζώνες προστασίας της φύσης δεν περιέχει. Γύρω από το Αεροδρόμιο Λάρνακας υπάρχει απαγορευμένη ζώνη Α και ζώνη Β, για την οποία απαιτούνται αίτηση τουλάχιστον 10 εργάσιμες ημέρες πριν και ασφάλιση αστικής ευθύνης 1.000.000 ευρώ.

Γύρω από τη Σωτήρα: οι κοντινές ζώνες

Αναλύσαμε το αρχείο της 6ης Μαΐου 2025 για την περιοχή της Σωτήρας και υπολογίσαμε τις αποστάσεις σε ευθεία γραμμή από το σημείο του χωριού έως το όριο κάθε ζώνης. Ο κέντρο του χωριού δεν βρίσκεται σε καμία ζώνη, η πλησιέστερη όμως αρχίζει μόλις περίπου 1,1 χιλιόμετρα μακριά: ένας κύκλος της Εθνικής Φρουράς με ακτίνα 1,3 χιλιόμετρα δυτικά του χωριού. Ακολουθούν δύο ακόμη ζώνες της Εθνικής Φρουράς σε περίπου 4,3 και 6,3 χιλιόμετρα. Και για τις τρεις ισχύει το ίδιο μήνυμα: πτήση μόνο με έγκριση του διαχειριστή, και μπορεί να λειτουργούν ηλεκτρονικά αντίμετρα που προκαλούν την πτώση του drone.

Η Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου (ΑΗΚ) είναι αρμόδια για αρκετές ζώνες που απαιτούν έγκριση, με την πλησιέστερη, που ονομάζεται «Σωτήρα», σε περίπου 3,2 χιλιόμετρα και άλλες στον Άγιο Νικόλαο σε περίπου 6,7 και στον Πρωταρά σε περίπου 7,5 χιλιόμετρα. Γύρω από το Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου υπάρχει κύκλος ακτίνας 400 μέτρων, περίπου 4,1 χιλιόμετρα από τη Σωτήρα· εκεί χρειάζεται άδεια από τον ΟΚΥπΥ, με αίτηση τουλάχιστον μία εβδομάδα πριν. Απαγορεύονται οι πτήσεις πάνω από την Αστυνομική Διεύθυνση Αμμοχώστου, περίπου 4,4 χιλιόμετρα μακριά, και πάνω από τον Αστυνομικό Σταθμό Αγίας Νάπας, περίπου 5,8 χιλιόμετρα μακριά.

Οι ζώνες του Αεροδρομίου Λάρνακας αρχίζουν περίπου 27 χιλιόμετρα σε ευθεία γραμμή δυτικά της Σωτήρας. Επειδή ο χάρτης μπορεί να αλλάξει, η ανάλυση αυτή δεν αντικαθιστά τον έλεγχο της τρέχουσας έκδοσης πριν από κάθε πτήση.

Φλαμίνγκο, πουλιά και ιδιωτικότητα

Το ότι οι γεωγραφικές ζώνες δεν περιλαμβάνουν περιοχές προστασίας της φύσης δεν σημαίνει ότι πάνω από υγροτόπους είναι αποδεκτό ό,τι επιτρέπουν οι κανόνες της αεροπορίας. Η BirdLife Cyprus γράφει ότι τα φλαμίνγκο είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα στην ενόχληση τον χειμώνα, όταν πρέπει να ξεκουραστούν και να τραφούν πριν από την περίοδο αναπαραγωγής· τα drones πάνω από τα πουλιά είναι από τις ενοχλήσεις που τα διώχνουν από τους χώρους τροφοληψίας και τους κοστίζουν ενέργεια που χρειάζονται για τη μετανάστευση. Όποιος θέλει να κινηματογραφήσει στη λίμνη του Παραλιμνίου ή στις αλυκές της Λάρνακας, ας κρατά μεγάλη απόσταση. Πού βρίσκονται τα πουλιά τον χειμώνα το εξηγεί ο οδηγός για τα φλαμίνγκο.

Στο φράγμα Άχνας οι όροι των αδειών ψαρέματος απαγορεύουν ρητά τη χρήση μη επανδρωμένων συσκευών για ψάρεμα ή ως βοήθημα.

Στα ελαφριά drones η υποχρέωση εγγραφής εξαρτάται από το αν η κάμερα ή ο αισθητήρας μπορεί να καταγράψει προσωπικά δεδομένα, και η διαδικτυακή εκπαίδευση του κυπριακού Τμήματος αφιερώνει ειδικό μέρος στην ιδιωτικότητα και την προστασία δεδομένων. Μέρος των ζωνών που απαιτούν έγκριση, όπως αυτή γύρω από το Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου, αιτιολογείται στο αρχείο ρητά με την ιδιωτικότητα.

Βρετανικές Βάσεις και η Σουίτα 203

Δυτικά της Σωτήρας βρίσκεται η βρετανική Περιοχή Κυρίαρχης Βάσης Δεκέλειας. Εκεί, όπως και στο Ακρωτήρι, αρμόδια δεν είναι η Κυπριακή Δημοκρατία αλλά η Διοίκηση των Περιοχών Κυρίαρχων Βάσεων (SBA Administration). Όποιος θέλει να πετάξει εκεί, ας ρωτήσει πρώτα τη Διοίκηση.

Η Σουίτα 203 στη Σωτήρα αναμένεται να είναι έτοιμη τον Μάρτιο του 2027. Όποιος θέλει να πετάξει από εκεί, ας ελέγχει πριν από κάθε πτήση τον τρέχοντα χάρτη ζωνών, γιατί η πλησιέστερη ζώνη της Εθνικής Φρουράς απέχει μόλις λίγο πάνω από ένα χιλιόμετρο από τον κέντρο του χωριού, και ας σέβεται τους κανόνες του κτιρίου και την ιδιωτικότητα των γειτόνων.